Tusze do stemplowania

Co nam jest potrzebne do wykonania odbitki, prócz stempli?
Między innymi tusze, nie będę w stanie opisać wszystkich, tak wiele jest dostępnych na rynku.
Tusze barwiące występują w różnych wersjach:
a. w poduszce – do odbitek;
b. w formie płynnej (o nich napiszę innym razem)
– reinker – do uzupełniania poduszek;
– w atomizerze;
– w dabberze;
c. w markerach

Do wykonywania odbitek potrzebujemy głównie tuszy w poduszkach, więc na nich się skupmy.
Dzielimy je na kilka rodzajów:
1. tusze barwiące (dye inks) – na bazie wody:

P1010740

Poduszka z tuszem zwykle jest z filcu lub z filcu pokrytego materiałem co zapobiega nabraniu zbyt dużej ilości tuszu na stempel.
Dość szybko wysychają i są odpowiednie do różnych rodzajów papieru, jednak na tych bardziej chłonnych mają tendencję do “pajączków”. Tusze barwiące wnikają głęboko w papier z racji swej konsystencji przez co ich kolor jest mniej intensywny. Nie są kryjące, zdają się być półprzezroczyste i nie wszystkie są permanentne. Paleta barw jest ogromna, jednak nie występuje kolor biały.
Ze względu na szybsze schnięcie nie nadają się do embossingu.  Są świetne do odbijania stempli z napisami oraz tych z drobnymi detalami.
Tusze wodne nie zawierają kwasów. Nie są również odporne na blaknięcie, dlatego nie zaleca się ich do prac, które mają być trwałe – wyjątkiem jest np.: Archival.
Tusze na bazie wody nie współpracują z akwarelami (rozmazują się), są idealne do pracy z markerami alkoholowymi np. Memento. Tuszy wodnych możemy używać do kolorowania odbitek – odciskamy kolor z danej poduszki na folii z acetatu, macie do mediów lub bloczku akrylowym i pomocą pędzla oraz wody możemy malować jak akwarelami. Tak odbite kolory, które wyschły na macie itp. możemy również aktywować wodą i ponownie używać.
W zależności od producenta mogą się różnić nieco konsystencją, dobrze zatem przetestować odbitkę “na brudno” zanim użyjemy jej w projekcie.
Tutaj należy wspomnieć o tuszach Distress, które nieco różnią się od innych – wolniej wysychają, można ich używać do embossingu, a dzięki temu że dobrze reagują z wodą można je wykorzystać w różnych technikach.
Należy je przechowywać “do góry nogami” tak aby tusz skupiał się na wierzchu poduszki, jeśli poduszka wydaje się być podeschnięta, możesz użyć reinkera do jej uzupełnienia. Po pracy z tuszami wodnymi stemple czyścimy nawilżoną szmatką.

2. tusze pigmentowe (pigment inks) – na bazie wodnoglicerynowej

P1010885

Poduszka jest gąbeczką nasączoną pigmentowym barwnikiem o gęstej, lekko tłustawej konsystencji. Tego typu poduszki są bardziej narażone na wysychanie niż poduszki z tuszami na bazie wody, dlatego też częściej wymagają uzupełniania reinkerami.
Tusze pigmentowe są bardziej kryjące od tuszy barwiących, dzięki czemu są idealne do odbitek na różnokolorowych papierach – tusz skupia się na wierzchu, a nie wsiąka w papier jak przy tuszach barwiących.
W palecie barw znajdują się kolory metaliczne i kolor biały dzięki czemu możemy odbijać również na bardzo ciemnych papierach. Ze względu na swoją grubą konsystencję nie wszystkie nadają się do odbijania motywów o drobnych detalach.
Tusze pigmentowe są bardziej odporne na blaknięcie, dlatego też można stosować je w scrapbookingu, ich kolory są bardziej żywe i nasycone. Schną dłużej, dzięki czemu możemy je stosować do embossingu. Ze względu na długi czas schnięcia i tłustą konsystencję nie zaleca się ich do stemplowania na zdjęciach i powierzchniach nieporowatych. Czasem schnięcie można przyspieszyć za pomocą nagrzewnicy.
Wyjątkiem są tusze szybkoschnące Brillance i Versafine, których można używać również na nieporowatych powierzchniach.

P1010891

P1010886
Większość z tych tuszy po wyschnięciu jest wodoodporna, dzięki czemu można je używać do pracy z akwarelami.
Przy tej grupie tuszy warto wspomnieć o tuszach mix’d media inx – idealne do wszelkich prac z wykorzystaniem różnego rodzaju mediów.

P1010743
Można lecz niekoniecznie trzeba przechowywać je “do góry nogami”.
Po pracy z tymi tuszami stemple należy wyczyścić specjalnym środkiem, wodą z mydlinami lub za pomocą nawilżanych chusteczek.

3. tusze kredowe (chalk inks) – na bazie wody

P1010742

Mają bardzo podobne właściwości jak tusze pigmentowe, jednak po wyschnięciu dają matowy efekt. Zazwyczaj wysychają szybciej niż tusze pigmentowe i raczej są odporne na blaknięcie, nie zawierają kwasów. Nie są zalecane do odbijania wzorów zawierających drobne detale i do embossingu. Po wyschnięciu nie powinny się rozmazywać przy kontakcie z wodą, choć to zależy od rodzaju papieru na jakim zostały użyte.
Ze względu na swe wartości kryjące dobrze wyglądają odbitki na ciemnych papierach. Mają zastosowanie na wszelkiego rodzaju powierzchniach.
Po pracy z tymi tuszami stemple należy wyczyścić w wodzie z mydlinami lub za pomocą nawilżanych chusteczek.

4. tusze na bazie rozpuszczalników (solvent inks)

P1010738

Poduszka tego tuszu wykonana jest z filcu pokrytego zwartą tkaniną, dodatkowo opakowanie zawiera specjalną acetatową nakładkę na poduszeczkę, należy jej używać żeby tusz nie zwietrzał i nie wysechł. Warto też wspomnieć, że poduszka pachnie migdałami – uwielbiam ten zapach.
Tusze tego typu są szybko schnące i trwałe, nie zawierają kwasów, jednak są na bazie rozpuszczalnika, więc raczej nie są zalecane do używania ze stemplami polimerowymi (akrylowymi) – wspominałam o tym tutaj.
Dzięki swoim właściwościom może być używany na wszelkiego rodzaju powierzchniach takich jak: papier, kalka, metal, plastik, papier błyszczący, folie przezroczyste (acetatowe), skóra, szkło, ceramika i tkaniny.  Uwaga: jeśli tkanina ma być regularnie prana to tusz może puścić.
Tusze na bazie rozpuszczalników to głównie tusze staz on, ale też wspomnieć o linii staz on opaque, która jest kryjąca i ma w swojej gamie kolorystycznej biały i kolory pastelowe.
Tusz wysycha w przeciągu 3-5 minut i nie rozmazuje się przy kontakcie z wodą, zalecany jest zatem do prac z akwarelami.
Po pracy z tymi tuszami stemple należy wyczyścić specjalnym środkiem, wodą z mydlinami lub za pomocą nawilżanych chusteczek.

5. tusze hybrydowe (hybrid inks)

P1010745

Łączą w sobie cechy tuszy barwiących i pigmentowych:
– są szybkoschnące, przez co niestety nie nadają się do embossingu;
– nie zawierają kwasów;
– są odporne na blaknięcie;
– dobrze odbijają drobne elementy;
– są bardziej kryjące niż tusze wodne, jednak mniej kryjące niż pigmentowe;
– są wodoodporne – współpracują z akwarelami;
– są permanentne (choć na niektórych powierzchniach wymagają utrwalenia nagrzewnicą)
– w większości współpracują z markerami alkoholowymi;
Nie ma problemu z zastanawianiem się do jakiej powierzchni je stosować, gdyż są zalecane do każdego typu. Świetne do prac typu mixed media.
Dosyć łatwo się je czyści ze stempli – wystarczy nawilżona szmatka.

Innym typem tuszy hybrydowych są Distress Oxide

P1010746

– łączą one ze sobą zalety tuszy wodnych distress oraz tuszy pigmentowych (kredowych). Tusze utleniają się na powietrzu i zmieniają nieco kolor.
Są stworzone na bazie pigmentów, które reagują z wodą – w tym procesie następuje efekt utlenienia i zmiany barwy. Efekty jakie powstaną są uzależnione od ilości tuszu i wody jakiej użyjesz.
Dość dobrze sobie radzą podczas odbijania motywów z dużą ilością drobnych detal.
W porównaniu z tuszami Distress Ink mają bardziej intensywne barwy, są bardziej kryjące – można nimi stemplować na ciemnych powierzchniach. Dzięki swojej konsystencji dają aksamitny efekt powierzchni.

6. tusze specjalne

P1010884

a. tusz do emossingu (embossing ink) – na bazie gliceryny
To specjalne tusze do pracy z pudrami do embossingu (wytłaczania) –  w zasadzie są tuszami pigmentowymi bez pigmentu. Są lepkie i długo schną, więc mamy wystarczająco dużo czasu aby odbity motyw pokryć pudrem.
Najczęściej są bezbarwne (clear) lecz bywają również barwione, aby było widać gdzie znajduje się odbity motyw.

b. tusz do znaków wodnych (watermark stamp pad)
Mają one na celu stworzenie efektu znaku wodnego na kartonie, dzięki czemu możemy stworzyć bardzo oryginalne tła techniką resist (oporu). Ponieważ są to tusze wolno schnące i raczej “lepkie”, to doskonale sprawdzają się w embossingu.
Do tej grupy można zaliczyć również tusz Perfect Medium – co prawda ma on zastosowanie głównie z proszkami perfect pearls, ale dzięki swojej konsystencji równie idealnie nadaje się do embossingu i techniki resist.

c. poduszka z klejem (glue pad)
Nie jest ona tuszem do embossingu, ale przezroczystym klejem nadającym się do embossingu. Można go używać również z użyciem brokatu, miki, flocks-ów itp.

Są jeszcze tusze alkoholowe (alkohol inks) – nie używa się ich do odbitek, występują jedynie w buteleczkach (alkohol szybko się utlenia). Szybko schną i nie nadają się również do embossingu. Nie są kryjące (półprzeźroczyste) lecz są trwałe (permanentne) i odporne na blaknięcie. Doskonałe do stosowania na nieporowatych powierzchniach takich jak szkło, akryl, metal, termokurczliwy plastik czy folia acetatowa. Aby mieszać kolory lub je rozjaśniać należy użyć specjalnego rozpuszczalnika. Więcej o nich niebawem.